Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
,

Netwerken met energie

Gereedschap voor co-creatie

Gebonden Nederlands 2018 9789463191159
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 uur besteld, morgen in huis

Samenvatting

Dit boek stond op de Shortlist voor het Managementboek van het Jaar 2019.

Voor de grote opgaven van deze tijd is de inzet en creativiteit van velen nodig. Op veel terreinen lopen mensen aan tegen de grenzen van de systemen zoals ze nu functioneren: het voedselsysteem, het milieu, de gezondheidszorg, het migrantenvraagstuk, de democratie. Maar voor wie verandering wil, is het niet meer genoeg om te denken 'Ik weet wat goed voor u is', 'Er moet toch iemand de baas zijn', of 'Wie wint mag het zeggen'. Goede oplossingen zijn het resultaat van interactie tussen hen die van die oplossingen afhankelijk zijn.

Maar hoe krijg je dat voor elkaar in een tijd waarin samenwerking niet vanzelfsprekend is, waarin aan elke waarheid getwijfeld wordt, en wanneer voor velen de onderbuik meer sturend lijkt te zijn dan rationele afwegingen?

Dit boek is bedoeld als gereedschap. Het biedt concepten en taal voor wie anderen wil mobiliseren om samen aan oplossingen te werken.

'De samenleving maakt een transitie door die minstens zo ingrijpend is als tijdens de Verlichting. Een transitie waarin mensen elkaar en de wereld om hen heen anders gaan zien. Ego-bewustzijn maakt plaats voor eco-bewustzijn, zoals Otto Scharmer het noemt: mensen gaan begrijpen dat zij afhankelijk zijn van elkaar en van het ecosysteem waarin zij leven. Dat gaat niet zonder slag of stoot, maar het is onontkoombaar dat het gebeurt.
Dit boek van Eelke Wielinga en Sjoerd Robijn levert een inspirerende bijdrage aan het begrijpen van wat zich in de praktijk ontwikkelt. In de eerste plaats omdat in hun visie op netwerken als levende organismen de energie die mensen erin ervaren heel concreet en wetenschappelijk gefundeerd wordt verklaard. Ten tweede, omdat zij een methodiek hebben ontwikkeld om met die energie te kunnen sturen in de praktijk van alledag. De spanwijdte van het grote verhaal en de concrete uitwerking naar wat je in je eigen omgeving kunt doen maakt dit boek bijzonder; het geeft je energie.
Ik vind het een aanrader voor iedereen die zich inzet voor een wereld die zij met een gerust hart aan volgende generaties kunnen doorgeven.'
– Herman Wijffels

Specificaties

ISBN13:9789463191159
Taal:Nederlands
Bindwijze:gebonden
Aantal pagina's:340
Uitgever:Scriptum
Druk:1
Verschijningsdatum:27-6-2018
ISSN:

Expertrecensies (4)

Netwerken met energie - 'Warm aanbevolen'
Chris Maas Geesteranus | 18 april 2019
Netwerken met energie ervaar ik als een imposant werkstuk. Zeker niet alleen door zijn omvang (meer dan 300 bladzijden), maar vooral door de diepgang die Eelke Wielinga weet te bereiken aan de hand van de vele doordachte voorbeelden van menselijk handelen en hun effecten, in relatie tot dat van anderen.
Lees verder
Netwerken met energie - 'Een prachtboek'
Nico Jong | 25 oktober 2018
Als mensen elkaar vinden op iets gezamenlijks in netwerken, dan is er energie waarmee we bewust kunnen werken. Dat is een van de boodschappen in Netwerken met energie van Eelke Wielinga en Sjoerd Robijn.
Lees verder
Netwerken met energie - 'Echt een gereedschapskist'
Rick Lindeman | 10 oktober 2018
Het begin van dit boek was best een uitdaging voor me. Hoewel ik me al jaren in Transitie-netwerken begeef klikte het in eerste instantie niet. Ik begreep niet waarom een boek dat me 'gereedschap voor co-creatie' zou aanbieden, mij eerst een beschouwing over het ganse systeem van de wereld moest voorspiegelen.
Lees verder
Netwerken met energie - 'Perfect gereedschap voor co-creatie'
Hanneke Tinor-Centi | 17 september 2018
Netwerken met energie is een boek voor hen die een verandering teweeg willen brengen. Het bijzondere van dit werk is dat de lezers wellicht veel van wat er in dit boek te lezen valt, bewust of onbewust al wel weten en tóch geeft het energie; een boost. Een aanzet tot verandering!
Lees verder

Lezersrecensies

4.0 van de 5
1 stem
0
1
0
0
0

Geef uw waardering

Zeer goed Goed Voldoende Matig Slecht

Interviews en artikelen (3)

preview
Netwerken met energie - Gereedschap voor co-creatie
Eelke Wielinga 11 juli 2018 Netwerken met energie een ongewoon managementboek: het is namelijk geen boek voor managers, het belangrijkste van wat er in staat weet de lezer eigenlijk al, en het lezen ervan geeft energie, en dat is iets wat je niet van elk managementboek kunt zeggen.
interview
Eelke Wielinga en Sjoerd Robijn: ‘Netwerken van mensen zijn ecosystemen’
Peter Spijker 28 juni 2018 Het werken in netwerken wordt steeds belangrijker. Energie speelt daarin een belangrijke rol. Als iedereen energiek aan de slag gaat met een project, dan is die energie voelbaar voor alle betrokkenen. Toch weten we niet veel over het verloop van het netwerkproces, als we er middenin zitten. Het boek Netwerken met energie van Eelke Wielinga en Sjoerd Robijn geeft taal en modellen om daarin te kunnen navigeren en waar nodig bij te sturen. Ze tonen aan dat je energie hanteerbaar kunt maken in de interactie tussen mensen.
preview
Netwerken met energie - Gereedschap voor co-creatie
Eelke Wielinga 13 juni 2018 Op de vraag ‘Waar krijg je energie van?’ of ‘Waar raak je energie aan kwijt?’ weet iedereen een antwoord. Toch is het nog niet gebruikelijk om bewust te sturen op energie in veranderingsprocessen.

Over Eelke Wielinga

Eelke Wielinga van LINK consult heeft meer dan 35 jaar ervaring met communicatie en kennisprocessen. Zijn loopbaan speelde zich voornamelijk af in de wereld van de landbouw en ontwikkelingssamenwerking.

Andere boeken door Eelke Wielinga

Over Sjoerd Robijn

Sjoerd Robijn studeerde humanistiek en won de Leo Polak-prijs voor zijn scriptie over het verenigen van economische groei met het ecologisch behoud van onze aarde.

Andere boeken door Sjoerd Robijn

Inhoudsopgave

Voorwoord 13
Gereedschap voor co-creatie 13
-Netwerken als levend weefsel 13 | Return to Oikonomia 14
-Tijd voor een nieuw boek 15
Bekende theorieën in nieuwe verpakking als brug naar co-creatie 15
Dit boek is het resultaat van interactie 17
-Voor mijn moeder 19

Hoofdstuk 1 Een tijd voor co-creatie 21
Als er energie in zit wordt er veel mogelijk 21
Levende netwerken als aanvulling op organisaties en de markt 22
Dit boek omvat een filosofie en kernbegrippen 23
Een bloedspannende tijd, maar niets doen is geen optie 27
Een hoopgevend verhaal 28

Hoofdstuk 2 Energie, ordenende principes in levende netwerken 29
Netwerken zijn levende weefsels 29
Energie is niet zomaar een metafoor 29 | Deel van het grote ecosysteem 30

Energiehuishouding houdt systemen levend 30
Autopoiese: zichzelf in stand houdende interactiepatronen 30 | Netwerken als levende organismen 31 | De levende natuur als inspiratiebron 32

1 Het principe van zelfordening 34
Zelfordening vindt plaats op alle niveaus in de levende natuur 34 | In de
evolutie neemt complexiteit toe 35 | Energie in netwerken van mensen 35 |
Bewustzijn als onderdeel van afstemmingsmechanismen 36 |
Praktische gevolgen van het eerste ordenende principe 37

2 Het principe van identiteit 39
Elke vorm van leven kent zijn grenzen 39 | Netwerken met identiteit op
diverse niveaus tegelijk 40 | Uiteenlopende definities van netwerken 41 |
Warme netwerken, gericht op actie 42 | Mechanismen voor verbinding 44 |
Het bewaken van veiligheid vergt controle 45 | Praktische gevolgen van het
tweede ordenende principe 46

3 Het principe van competitie 48
Competitie als gevolg van dreiging 48 | Competitie in netwerken van
mensen 49 | Competitie stuwt vitaliteit zolang er veilige kaders zijn 49 |
Monopolies en uitsluiting breken veiligheid af 50 | Competitie genereert
niet altijd de beste oplossingen 50 | Zonder kaders creëert competitie zijn
eigen limieten 51 | Praktische gevolgen van het derde ordenende
principe 52

4 Het principe van complementariteit 53
Het tweede deel van de evolutietheorie: endosymbiose 53 | Evenwicht tussen
competitie en complementariteit 53 | Complementariteit in netwerken 54 |
Gezonde netwerken worden systemen met emergente eigenschappen 54 |
Ook complementaire netwerken creëren hun eigen limieten 55 | Koppelingsmechanismen
van grof naar fijn 56 | De onzichtbare hand in de economie is
maar de helft van het verhaal 57 | De wisselwerking tussen concurrentie en
complementariteit stuwt naar meer complexiteit en schoonheid 59 |
Praktische gevolgen van het vierde ordenende principe 60

5 Het principe van pulserende groei 61
Alles beweegt 61 | Afbraak hoort bij de cyclus van het leven 61 | Pulserende
beweging in netwerken zorgt voor groei en ruimt op 64 | Twee routes als
vervolg op crisis: afbraak of vernieuwing 65 | Praktische gevolgen van het
vijfde ordende principe 66

6 Het principe van overvloed 67
Het genereren van surplus is een zichzelf versterkend proces 67 | Overvloed
dient veerkracht, variatie en creativiteit 68 | Overvloed in netwerken biedt
ruimte aan creativiteit 68 | Een vitaal netwerk heeft mechanismen voor het
herverdelen van overvloed 69 | In een gezond systeem houden overvloed
en schaarste elkaar in evenwicht 70 | Praktische gevolgen van het zesde
ordende principe 71

7 Het principe van responsiviteit 72
Veerkracht, aanpassingsvermogen en responsiviteit 72 | Kennis maakt
onderlinge communicatie mogelijk 72 | De cognitieve cyclus verbindt
levende organismen met hun omgeving 73 | Eerst is er actie, daarna
construeren we een verhaal 75 | Effectieve actie in het domein van het
bestaan 76 | Kennis bestaat uit verhalen over de werkelijkheid 77 | Ook
kennisprocessen volgen de zeven ordenende principes 78 | Mensen leren
door ervaring 78 | Mensen zijn geen machines 79 | Waar komen ambitie,
moreel besef en intuïtie vandaan? 80 | Intuïtie kan worden gevoed 81 |
Handelen vanuit verbinding: de Theorie U 82 | Menselijk vernuft staat in
dienst van het grotere systeem 83 | Praktische gevolgen van het zevende
ordende principe 84

Hoofdstuk 3 Warm en koud organiseren 86
Energiegevers en energievreters 86

De initiatievenspiraal 90

De pril idee fase 93
Essentie: er ontstaat een ambitie om op weg te gaan 93 | Actoren: visionairs,
pioniers en vreemde eenden 95 | Valkuilen 96 | Tips voor de fase van het
prille idee 97 | Warm of koud organiseren? 100

De inspiratiefase 100
Essentie: er wordt een netwerk van medestanders gemobiliseerd 100 |
Actoren: mensen die warm lopen voor het initiatief 101 | Valkuilen 104 |
Tips voor de inspiratiefase 107 | Warm of koud organiseren? 109

De planningsfase 109
Essentie: er wordt ruimte gecreëerd om te experimenteren 109 | Actoren:
mensen op posities waarin zij ruimte kunnen verschaffen 113 | Valkuilen 114 |
Tips voor de planningsfase 117 | Warm of koud organiseren? 118

De ontwikkelfase 118
Essentie: er wordt een nieuwe praktijk ontwikkeld die werkt 118 | Actoren:
mensen met nuttige kennis en ervaring 119 | Valkuilen 121 | Tips voor de
ontwikkelfase 126 | Warm of koud organiseren? 127

De realisatiefase 127
Essentie: de vernieuwing wordt in praktijk gebracht 127 | Actoren: mensen
met belangen die aan de nieuwe praktijk raken 129 | Valkuilen 130 |
Tips voor de realisatiefase 132 | Warm of koud organiseren? 133

De verspreidingsfase 133
Essentie: de nieuwe praktijk vindt navolging 133 | Actoren: mensen
die de nieuwe praktijk interessant vinden voor hun eigen situatie 135 |
Valkuilen 135 | Tips voor de verspreidingsfase 136 | Warm of koud
organiseren? 137

De inbeddingsfase 137
Essentie: de vernieuwing wordt gangbare praktijk waaraan structuren
worden aangepast 137 | Actoren: mensen met verantwoordelijkheid voor
de structuur 137 | Valkuilen 137 | Tips voor de inbeddingsfase 138 |
Warm of koud organiseren? 139

Sturen op energie 139
Gereedschap voor navigatie 139 | Energie mobiliseren en inzetten 140

Hoofdstuk 4 Vitale ruimte 141
Een uitnodigende biotoop 141
Vertrouwen ontstaat vanzelf in verbinding 141

De coherentiecirkel 143
Uitnodigend en robuust 143

Vitale ruimte wordt opgespannen tussen tegenpolen 144
De grens tussen wel of niet vitaal is niet scherp te trekken 144 | De as van de
inhoud: tussen overeenkomsten en verschillen 145 | De as van de relaties:
tussen ik en wij 146 | Stuurmechanismen zorgen voor zelfordening 147

Voedende interactiepatronen 148
Ruil 148 | Uitdaging 149 | Structuur 151 | Dialoog 152 | Er is geen vaste
volgorde 153 | In gezonde netwerken wisselen voedende patronen elkaar
vanzelf af 154

Defensieve patronen 156
Verdediging hoort bij het leven 156 | Vluchten 157 | Vechten 158 |
Bevriezen 159 | Aanpassen 162

Destructieve patronen 164
Afbraak bestaat uit escalerende patronen 164 | Van vluchten naar
verslaving 164 | Van vechten naar haat 167 | Van bevriezen naar depressie
of cynisme 168 | Van aanpassen naar fanatisme 171 | Van defensie naar
destructie is een glijdende schaal 172

Interveniëren 173
Investeren in de kwaliteit van het netwerk 173 | Vitale ruimte voeden 173 |
Defensie overbodig maken 174 | Afbraak stoppen 175

Warme en koude interventies 175
Communicatie en positiespel 175

Interventies in het eerste kwadrant: ruil / vluchten 177
Voedende interventies brengen de balans in evenwicht 177 | Niet
verbonden partijen hebben behoefte aan inspiratie 177 | De inspirator biedt ander zicht op de ruilverhouding 177 | De regelgever biedt een veilige omgeving 178

Interventies in het tweede kwadrant: uitdagen / vechten 181
Voedende interventies brengen de uitdaging op gang 181 | Vechtende
partijen hebben behoefte aan erkenning 181 | De bemiddelaar geeft
erkenning en zoekt naar complementariteit 182 | De strateeg komt
tussenbeide en maakt eenzijdig winnen onmogelijk 182

Interventies in het derde kwadrant: structuur / bevriezen 183
Voedende interventies zorgen voor duidelijkheid en afstemming 183 |
Bevroren partijen hebben behoefte aan veiligheid 184 | De onderzoeker
creëert een veilige ruimte om te experimenteren 184 | Activisten dwingen
een herschikking van posities af 186

Interventies in het vierde kwadrant: dialoog / aanpassen 187
Voedende interventies houden de ontdekkingsreis boeiend 187 | Het
patroon van aanpassing vraagt om opschudding 187 | De nar schudt op met
humor 188 | De profeet schudt op met autoriteit 188 | Fanatisme moet
worden beteugeld door het afdwingen van grenzen 189

De coherentiecirkel als praktisch instrument 190
De werkelijkheid heeft meer dan twaalf kleuren 190 | Wat helpt in één
kwadrant kan contraproductief zijn in een ander 191 | De coherentiecirkel
levert geen kookboekrecepten 191 | Netwerken in meer lagen vragen om
een aparte analyse voor elke laag 192

De kunst van het stoppen 194
Structuren hebben een uiterste houdbaarheidsdatum, tenzij ze zich
vernieuwen 194 | Stoppen zonder schade: het kan wel 195

Sturen op energie 196
De zeven ordenende principes in de praktijk 196 | Responsief vermogen
is een bijproduct 202

Hoofdstuk 5 De vrije actor 203
Vrije actoren sturen zonder mandaat 203
Vrije actoren doen wat nodig is voor vitaliteit, met of zonder mandaat 203

In netwerken zijn mandaten geen vast gegeven 204

Mensen nemen verschillende posities in ten aanzien van verandering 206
De co-creatiedriehoek 206 | Initiatiefnemers leveren energie voor
co-creatie 206 | Managers scheppen condities voor co-creatie 207 |
Leveranciers zetten hun kwaliteiten in voor co-creatie binnen de gegeven
condities 208 | Posities zijn niet gelijk aan rollen en functies 209 | Er zijn
ook posities die niet bijdragen aan co-creatie 210 | Voor de overlever telt
eigenbelang het zwaarst 211 | Voor de ordebewaarder telt stabiliteit het
zwaarst 212 | Voor de activist telt de verandering het zwaarst 213 |
Elke voedende rol heeft een verdachte tegenhanger 213 | Een vrije actor
helpt mensen om in het goede gesprek te komen 214 | Geen goed of fout,
maar taal voor onderzoek 216

Van initiatief naar beweging 217
Verandering door co-creatie is een bijproduct 217 | Veranderen van
onderaf: hoe het bijvoorbeeld mis kan gaan 217 | Veranderen van onderaf:
beweging ontstaat in de niches 219 | Eerst medestanders voor het initiatief,
daarna managers en ten slotte de leveranciers 220 | Veranderen van
bovenaf: afdwingen
of ruimte scheppen 221 | Wat er misgaat in een
afrekencultuur 222

Een biotoop voor co-creatie 224
Ruimte voor vrije actoren 224 | Geld als zaaigoed 224 | Onderzoekers die
innovatienetwerken faciliteren 225 | De vrije actor als bevrijdend
concept 226 | De vrije actor als persoonlijke keuze 227 | Vrije actoren
hebben een lange adem nodig 228

Waar komt de impuls om in actie te komen vandaan? 229
Er is meer dan een aangeleerd normatief kader 229 | Levende netwerken
hebben hun dynamiek waar mensen onderdeel van zijn 230 |
Mobiliserende boosheid 231 | De legitimiteit van actie 232

Hoofdstuk 6 Responsief vermogen 233
Waar bemoeien we ons mee? 233

Verhalen schieten tekort 234

De wereld als machine 237
Kennis is onomstreden waarheid 237 | Volg de deskundigen 237 |
Descartes en zijn verweer tegen de kerk 238 | Rocket science 238
Onomstreden kennis is niet altijd voorhanden 240 | De uitkomst van
complexe processen is onvoorspelbaar 242 | Wetenschappers in een
andere rol 244 | Bijdragen en beperkingen samengevat 245
De wereld als jungle 245
Kennis als wapen 245 | Volg de sterke leider 247 | De prijs voor veiligheid
is discipline 247 | Alleen wat past in het regime telt mee 248 | Het najagen
van controle maakt niet veiliger 249 | Winnen of ten onder gaan 249 |
Bijdragen en beperkingen samengevat 250

De wereld als marktplaats 250
Kennis is een product 250 | Dien de klant 251 | De onzichtbare hand
volgens Adam Smith: de vrije markt reguleert zichzelf 251 | Het neoliberale
denken: ‘De vrije markt heeft gewonnen’ 252 | De zelfregulerende markt
werkt onder voorwaarden 255 | Overlevingsstrijd maakt kortzichtig 257 |
Bijdragen en beperkingen samengevat 258

De wereld als dorp 258
Kennis is geaccepteerde waarheid 258 | Werk aan consensus 259 | Kennis
zit tussen de oren 260 | Van kennisoverdracht naar kennissystemen 261 |
Lerende organisaties en gedeelde waarden 263 | Het polderen: van parel tot
scheldwoord 263 | De neoliberale tijd: het marktverhaal is dominant 264 |
Hernieuwde belangstelling voor communicatie, nu in netwerken 265 |
Als het echt spannend wordt schiet het verhaal van het dorp tekort 267 |
Bijdragen en beperkingen samengevat 269

De wereld als mysterie 269
Kennis is onwrikbare waarheid 269 | Volg de religieuze leider 270 |
Religie als ordeningsprincipe 270 | Het vermogen tot conflictbeheersing
is beperkt 272 | Fundamentalisme heeft aantrekkingskracht 273 |
Bijdragen en beperkingen samengevat 275

De wereld als deel van de kosmos 275
Kennis als transcendente waarheid 275 | Volg je hart 276 | Intuïtief weten
is een zwakke basis voor confrontaties 277 | Bijdragen en beperkingen
samengevat 282 | Op zoek naar een verbindend verhaal 283

De wereld als levend organisme 283
Kennis is responsief vermogen 283 | Werk aan het responsieve vermogen
van het systeem 284

Bijdrage en beperkingen van verhalen in ecologisch perspectief 286
Blinde vlekken 286 | De wereld als machine 286 | De wereld als
jungle 287 | De wereld als marktplaats 287 | De wereld als dorp 287 |
De wereld als mysterie 288 | De wereld als deel van de kosmos 288 |
De wereld als levend organisme 289

Vitaliteit begint in vitale kernen 289

Hoofdstuk 7 Breken en helen 291
Wat doe je als het spannend wordt? 291
Deel zijn van de oplossing of van het probleem 291

Breken of stoppen 292
Afbraak hoort bij levende processen 292 | Breken geeft schade 292 |
De kunst van het stoppen 293
Verdediging of escalatie 295
Omgaan met onveiligheid 295 | Een breed repertoire vermindert de kans
op escalatie 296 | Vier patronen van zelfverdediging in de coherentiecirkel
297 | Afbraak is het gevolg van ontspoorde regelfuncties 297

Signalen van onraad 299
Te weinig of teveel van het goede 299 | De horizon komt steeds
dichterbij 300 | De volgende stap wordt steeds uitgesteld 301 | Conflicten
komen steeds terug 302 | Wraakgevoel 303 | Steeds meer machtsmiddelen
nodig 304 | Klagen en roddelen 305 | Cynisme 306 | Ik weet wat goed voor
u is 307 | Wie niet voor ons is, is tegen ons 308 | Complotdenken 309 |
De toegang tot informatie wordt beperkt 310 | De diversiteit neemt af 311 |
Plezier verdwijnt 312 | Gemeenschappelijke kenmerken van signalen van
onraad 314

In de levende natuur heeft alles een functie 314
Tegenkrachten hebben een ecologische functie 314 | Inzet als vrije actor is
een persoonlijke keuze 317

Bakens voor het sturen op vitaliteit 317
Vitaliteit herstelt zich in verbinding 317 | Compassie bepaalt het verschil
tussen breken en helen 318 | Vitale dynamiek is te vinden op de rand van de
vitale ruimte 319 | Nieuwsgierigheid en speelsheid 319 | Moeiteloos
organiseren 320 | Minder schadelijke incidenten 320

Naar vitaliteit in vier stappen 320
Van primaire emotie naar het goede gesprek 320
Epiloog Werken aan een gezond systeem 325
Co-creatie als kenmerk van een hogere ordening 325

Referenties 327
Eindnoten 332
Index 341

Managementboek Top 100

Rubrieken

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden

        Netwerken met energie